Słowa kluczowe
ekopraktyka, kliniczna praca socjalna, superwizja, praca ekosocjalna. globalny kryzys ekologiczny
Pełny tekst jest dostępny w PDF.
Dla tego archiwalnego rekordu nie udało się odtworzyć zweryfikowanego streszczenia do warstwy HTML. Pełny tekst pozostaje dostępny w PDF.
Ben-Ezra, M., Hamama-Raz, Y. (2021). Social Workers during COVID-19: Do Coping Strate-
gies Differentially Mediate the Relationship between Job Demand and Psychological Di-
stress? British Journal of Social Work, 51, 5.
Berzoff, J., Drisko, J. (2015). What Clinical Social Workers Need to Know: Bio-psycho-social
Knowledge and Skills for the Twenty First Century. Clinical Social Work Journal, 43, 3.
Bronowski, P., Kaszyński, H., Maciejewska, O. (2019). Kryzys psychiczny. Odzyskiwanie zdro-
wia, wsparcie społeczne, praca socjalna, Warszawa: Difin.
Dominelli, L. (2012). Green Social Work. From Environmental Crises to Environmental Justi-
ce. Cambridge: Polity Press.
Dominelli, L. (2014a). Learning from our past: climate change and disaster interventions in
practice. W: C. Noble, H. Strauss, B. Littlechild (eds.) Global Social Work: Crossing Bor-
ders, Blurring Boundaries, Sydney: University Press.
Dominelli, L. (2014b). Promoting environmental justice through green social work practice:
A key challenge for practitioners and educators. International Social Work, 57, 4.
Dominelli, L., ed. (2018) The Routledge Handbook of Green Social Work. New York: Routledge.
DuBois, B. Krogsrud Miley, K. (1999). Praca socjalna. Zawód, który dodaje sił. 2 tomy, Kato-
wice: Wydawnictwo Śląsk.
Dzionek-Kozłowska, J. (2003). Kształtowanie się świadomości globalnej a rozwój myśli ekono-
micznej. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 169.
Fraser, H., Taylor, N., Riggs, D. W. (2021). Animals in Disaster Social Work: An Intersectio-
nal Green Perspective lnclusive of Species, The British Journal of Social Work, 51, 5.
Frysztacki, K. (2019). Wokół pracy socjalnej. Od koncepcji i teorii do kontekstów empiryczno-
-aplikacyjnych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Garvin, C. D., Seabury, B. A. (1998) Działania interpersonalne w pracy socjalnej. Procesy i pro-
cedury. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.
Guzy-Steinke, H., Rutkowska, A. (2019). Praca socjalna w środowisku i dla środowiska, Wy-
zwania, działania, efekty. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Harris, J., White, V., 2013, Oxford Dictionary of Social Work and Social Care, Oxford: Oxford
University Press.
Healy, L.M. (2008). International Social Work. Professional Action in an Interdependent World.
New York: Oxford University Press.
Jarkiewicz, A. (2017a). Działania pracowników socjalnych wobec klientów „zaburzonych psy-
chicznie”. Praca Socjalna, 32, 6.
Jarkiewicz, A. (2017b). Rekonstrukcja działań pracowników socjalnych z osobami zaburzonymi
psychicznie. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kaźmierczak, T. (2012). Pracownicy socjalni, kapitał ludzki, profesjonalna praktyka. W: M. Rym-
sza (red.) Pracownicy socjalni i praca socjalna w Polsce. Między służbą społeczną a urzę-
dem. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Kirst-Ashman, K. K., Hull Jr. G.H. (1993). Understanding Generalist Practice. Chicago: Nel-
son-Hall Publishers.
Krakowiak, P. (2016). Kliniczna praca socjalna narzędziem wspierania osób u kresu życia i ich
rodzin. W: M. Kawińska, J. Kurtyka-Chałas (red.), Praca socjalna jako dyscyplina na-
ukowa? Współczesne wyzwania wobec kształcenia i profesji, Warszawa: Wydawnictwo
Naukowe UKSW.
57
Jerzy Szmagalski
Krings, A., Victor, B. G., Mathias, J., Perron, B. E. (2020). Environmental social work in the di-
sciplinary literature, 1991–2015. International Social Work, 63, 3.
Kurtyka-Chałas, J. (2016). Pracownik socjalny wobec sytuacji kryzysowych. W: M. Kawińska, J.
Kurtyka-Chałas (red.), 2016, Praca socjalna jako dyscyplina naukowa? Współczesne wy-
zwania wobec kształcenia i profesji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Łuczyńska, M., Wołoszyn, B. (2016). Interwencja kryzysowa w pracy z rodziną. W: I. Krasiej-
ko, M. Ciczkowska-Giedziun, red. Praca socjalno-wychowawcza z rodziną w ujęciu wy-
branych koncepcji, Analiza metodycznego działania z osobami potrzebującymi pomocy.
Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.
Mendel, M. (2022). Poza humanizm: transformacyjna i regeneratywna praca socjalna jako czu-
ła pedagogika publiczna. Praca Socjalna, 37, 3.
Mikołajczyk, M. (2018). Horyzonty pracy socjalnej w XXI wieku. Z. debat na światowej. kon-
ferencji naukowej Social Work, Education and Social Deyelopment – Dublin 2018. Pra-
ca Socjalna, 33, 4.
Młyński, J., ks. (2015). Zarządzanie pracownikiem socjalnym w pomocy społecznej. Studia So-
cialia Cracoviensia, 7, 2.
Mo, K. Y., 0’Donoghue, K., Wong P. Y. Tsui, M (2021) The historical development of knowled-
ge in social work supervision: Finding new directions from the past. International So-
cial Work, 64, 2.
Olech, A. (2012). Praca socjalna a inne profesje: punkty styczne i rozłączne. W: M. Rymsza
(red.) Pracownicy socjalni i praca socjalna w Polsce. Między służbą społeczną a urzę-
dem. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Oliwa-Ciesielska, M., Necel, R. (2022) Debata o akademickim statusie pracy socjalnej. Komu-
nikat z seminarium naukowego sekcji pracy socjalnej Polskiego Towarzystwa Socjolo-
gicznego, Praca Socjalna 3.
Parfianowicz, W., Czepkiewicz, M. (red.) (2020). Dewzrost. Polityka umiaru, Czas Kultury, 3.
Pawlas-Czyż, P. (2016). Profesjonalne wsparcie nieformalnych opiekunów osób chorych onkolo-
gicznie jako przestrzeń dla pracy socjalnej. W: M. Kawińska, J. Kurtyka-Chałas, red. Pra-
ca socjalna jako dyscyplina naukowa? Współczesne wyzwania wobec kształcenia i pro-
fesji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Payne, M. (2021). Modern Social Work Theory. 5th ed., London: Red Globe Press.
Secomski, K. (1973). Wstęp do wydania polskiego, w: D. H. Meadows, i in. Granice wzrostu.
Pierwszy raport dla Klubu Rzymskiego, Warszawa: PWE.
Schiff, M., Shinan-AItman, S. Rosenne, H. (2021). Israeli Health Care Social Workers’ Personal
and Professional Concerns during the COVID-19 Pandemie Crisis: The Work-Family
Role Conflict. British Journal of Social Work, 51, 5.
Sielicka, E. (2021), Pracownik socjalny w relacji z klientem w kryzysie psychologicznym. W: B.
Kromolicka, I. Kość red. Ku profesjonalizacji w pracy socjalnej. Znane problemy w nowych
odsłonach. Warszawa: Uniwersytet Szczeciński, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
Skrzypczak, B. red. (2011), Organizowanie społeczności lokalnej. Analizy, konteksty, uwarun-
kowania, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Szmagalski, J. (1994). Teoria pracy socjalnej a ideologia i polityka społeczna. Przykład amery-
kański. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Szmagalski, J. (2021). Pandemia COVID-19 a praca socjalna – z pierwszych relacji w periody-
kach o zasięgu międzynarodowym. Praca Socjalna, 36, 1.
Szmagalski, J. (2022). Praca socjalna. Poszukiwania tożsamości: duchowość, radykalizm, scjen-
tyzm… i nowsze kierunki. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
58
Z debaty nad reorientacją pracy socjalnej w stanie globalnych zagrożeń…
Woźniak, Z. (2015). Kliniczna praca socjalna – pożądana specjalność czy mnożenie bytów po-
nad miarę? Praca Socjalna. vol. 30, nr. 6, 7–34.
Woźniak, Z. (2016). Praca socjalna a innowacje społeczne – między rutyną i zmianą. Ruch
Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, r. LXXVIII – zeszyt 3, ss. 205–230.
Wódz, K. (1998). Praca socjalna w środowisku zamieszkania, Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.
Wódz, K., Faliszek, K., Kowalczyk, B., Leśniak-Berek, E., Mandrysz W. (2010). Programy aktyw-
ności lokalnej jako instrument aktywizacji środowiska lokalnego w rozwiązywaniu pro-
blemów mieszkańców. Przegląd Socjologiczny, vol. 59, nr. 4, 29–60.
Zastrow, C. (1992). The Practice of Social Work, Belmont: Wadsworth Publishing Company.
Źródła internetowe
Aldrich Strassman, J., Schwartz, S. L., Weiss, E. L., Petrila, A. (2022). Everyone’s War Beco-
mes My War: The Far-Reaching Impact of the Invasion of Ukraine. Advances in Social
Work, vol. 22, no. 1., V–X. https://journals.iupui.edu/index.php/advancesinsocialwork/ar-
ticle/view/26263 (dostęp: 02.01.2023).
Bińczyk, E. (2022) Planetarna myśl społeczna oraz wystudzanie wzrostu, Studia Socjologicz-
ne nr 3, (246), 9–27, https://www.studiasocjologiczne.pl/s,122,studia-socjologiczne-
-nr-3-2022-246.html (dostęp: 16.12.2022).
Coates, J., Gray, M. (2012). The environment and social work: An overview and introduction.
International Journal of Social Welfare, vol. 21, no. 3, 230-238. https://www.academia.
edu/16947689/The_environment_and_social_work_An_overview_and_introduction?ema-
il_work_card=title (dostęp: 10.12.2022).
CSWE. (2022). Educational Policy and Accreditation Standards for Baccalaureate and Master’s
Social Work Programs. Council of Social Work Education. https://www.cswe.org/getme-
dia/94471c42-13b8-493b-9041-b30f48533d64/2022-EPAS.pdf (dostęp: 10.01.2023).
D’Alisa, G., Demaria F., Kallis, G. red. (2018). Dewzrost. Słownik nowej ery. https://depot.ce-
on.pl/bitstream/handle/123456789/21661/978-83-939114-5-5_Dewzrost.pdf?sequence=1
(dostęp: 15.12.2022).
Doiczman-Łoboda, N. Frąckowiak-Sochańska, M., Hermanowski, M., Kasprzak, T., Kotlarska-
-Michalska, A., Necel, R., Oliwa-Ciesielska, M., Zaręba, M. (2021). Funkcjonowanie do-
mów pomocy społecznej w czasie pandemii, Poznań: Wydział Socjologii UAM, ROPS,
Obserwatorium Integracji Społecznej. https://socjologia.amu.edu.pl/images/pliki/Funkcjo-
nowanie_dom%C3%B3w_pomocy_spo%C5%82ecznej_w_czasie_pandemii_raport_z_ba-
dania.pdf (dostęp: 15.01.2023)
Dominelli, L. (2020) Community Development in Greening the Cities w: S. Todd, J. L. Drolet
(Eds.) Community Practice and Social Development in Social Work. Singapore: Sprin-
ger Nature, https://dokumen.pub/community-practice-and-social-development-in-social-
work-1st-ed-9789811369681-9789811369698.html (dostęp: 30.12.2022).
Grewiński, M., Skrzypczak, B. red. (2014). Superwizja pracy socjalnej. Warszawa: Wydawnictwo
Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka, http://mirek.grewinski.pl/wp-con-
tent/uploads/2014/10/Superwizja_pracy_socjalnej.pdf (dostęp:20.01.2023)
Gulczyńska, A., Granosik M., red. (2014). Empowerment w pracy socjalnej: praktyka i bada-
nia partycypacyjne. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. https://archiwum.
mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopisy/9584/1/1/07_Empowerment%20w%20
pracy%20socjalnej.pdf (dostęp: 10.01.2023).
59
Jerzy Szmagalski
Hair, H. J., O’Donoghue K. (2009). Culturally Relevant, Socially Just Social Work Supervision:
Becoming Visible Through a Social Constructionist Lens. Journal of Ethnic & Cultu-
ral Diversity in Social Work, vol. 18, no. 1–2,70–88. https://www.tandfonline.com/doi/
epdf/10.1080/15313200902874979 (dostęp: 12.01.2023).
Hickel, J. (2021). What does degrowth mean? A few points of clarification, Globalizations, vol. 18,
no. 7, 1105–1111 https://doi.Org/10.1080/14747731.2020.1812222 (dostęp: 16.12.2022).
Holmes, M. R., Robin Rentrope, R. Korsch-Williams, A. King, J. A (2021) Impact of COVID-19
Pandemie on Posttraumatic Stress, Grief, Burnout, and SecondaryTrauma of Social Wor-
kers in the United States Clinical Social Work Journal, vol. 49, no. 4, 495–504. https://
link.springer.com/journal/10615/volumes-and-issues/49-4 (dostęp: 15.01.2023).
IFSW. (2012). The Global Agenda for Social Work and Social Development. https://www.ifsw.
org/wp-content/uploads/ifsw-cdn/assets/globalagenda2012.pdf (dostęp 05.12.2022).
IFSW. (bdw.) Climate Justice Program. https://www.ifsw.org/social-work-action/climate-justice-
-program/introduction/ (dostęp: 10.12.2022).
Jagielska, K. (2018). Ekologiczna praca socjalna, Commentari Academici, Nr 1. ss. 1–28. https://
www.up.krakow.pl/images/dokumenty/czasopismo/commentarii-academici-01-2018.pdf
(dostęp: 30.11.2022).
Kaszyński, H. (2016). O uwarunkowaniach klinicznej pracy socjalnej w Polsce. Problemy Polityki
Społecznej, vol. 35, 59–73. http://www.problemypolitykispolecznej.pl/Numer--2016,8751
(dostęp: 12.12.2022).
Kita, S. (2014). Praca socjalna w sytuacjach kryzysowych, Warszawa: Centrum Rozwoju Za-
sobów Ludzkich. https://archiwum.mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopi-
sy/9584/1/1/15_Praca%20socjalna%20w%20sytuacjach%20kryzysowych.pdf (dostęp:
11.12.2022).
Kowalczyk, B., Kowalczyk, J., Karczewska, A. (2014). Pracownik socjalny w perspektywie zarzą-
dzającego procesem zmiany. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. https://
archiwum.mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopisy/9584/1/1/04_Pracownik%20
socjalny%20w%20perpektywie%20zarzadzajacego.pdf (dostęp: 11.12.2022).
Krasiejko, I., Ciczkowska-Giedziun, M. (red.) (2016). Praca socjalno-wychowawcza z rodziną
w ujęciu wybranych koncepcji, Analiza metodycznego działania z osobami potrzebu-
jącymi pomocy. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych. https://www.osar.com.
pl/wp-content/uploads/2020/03/praca-socjalno-wych-;rodzina.pdf (dostęp: 10.01.2023).
Kulczycka, J., Pędziwiatr, E. (2019). Gospodarka o obiegu zamkniętym – definicje i ich interpre-
tacje. W: J. Kulczycka (red.). Gospodarka o obiegu zamkniętym w polityce i badaniach
naukowych, Kraków: Wydawnictwo IGSMiE PAN, ss. 9–19. https://circulareconomy.eu-
ropa.eu/platform/sites/default/files/the_circular_economy_in_policy_and_scientific_rese-
arch.pdf (dostęp: 29.12.2022).
Łuczyńska, M. (2012). Kliniczna praca socjalna. W: T. Kaźmierczak, M. Rymsza (red.), W stronę
aktywnych służb społecznych, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, Centrum Wspiera-
nia Aktywności Lokalnej. https://www.isp.org.pl/pl/publikacje/w-strone-aktywnych-sluzb-
-spolecznych (dostęp: 05.01.2023) Wprowadzenie do superwizji pracy socjalnej
Łuczyńska, M., Olech A. (2013). Wprowadzenie do superwizji pracy socjalnej, Warszawa:
Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. https://silo.tips/download/wprowadzenie-do-
superwizji-pracy-socjalnej-marta-uczyska-anna-olech (dostęp: 24.01.2023).
Mack, B. M. (2020). The Resiliency-Focused Supervision Model: Addressing Stress, Burnout,
and Self-Care Among Social Workers. Advances in Social Work, vol. 20, no. 3, 596–
614, https://advancesinsocialwork.iupui.edu/index.php/advancesinsocialwork/article/
view/23897 (dostęp: 15.01.2023).
60
Z debaty nad reorientacją pracy socjalnej w stanie globalnych zagrożeń…
Matthies A., Peeters J., Hirvilammi T., Stainin I. (2020). Ecosocial iimovations enabling social
work to promote new forms of sustainable economy, International Journal of Social We-
lfare, vol. 29, no. 4, 378–384, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/ijsw.12423
(dostęp: 12.12.2022).
Matthieu, M. M., Wilson, A., Casner R. W. (2017). Interdisciplinary Issues at the Intersection
of Assessing and Treating Substance Use Disorders and Post Traumatic Stress Disorder:
Clinical Social Work and Clinical Behavioral Analysis with Veterans. Advances in So-
cial Work, vol. 18, no. 1, 217–234. https://journals.iupui.edu/index.php/advancesinsocial-
work/article/view/21320/20847 (dostęp: 10.01.2023).
Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J. i in. (1973). Granice wzrostu. Pierwszy raport dla
Klubu Rzymskiego. Warszawa: PWE. https://docer.tips/queue/meadows-d-granice-wzro-
stu.html (dostęp: 10.12.2022).
O’Donoghue, K. (2003), Restorying Social Work Supervision, Palmerston North: Dunmore
Press, https://www.researchgate.net/profile/Kieran_ODonoghue/publication/259559350_
Restorying_Social_work_Supervision/links/55c3e79908aeb97567401f42/Restorying–So-
cial-work-Supervision.pdf (dostęp: 12.01.2023).
Pardeck, J. T. (1988) An Ecological Approach for Social Work Practice. The Journal of Sociolo-
gy & Social Welfare. Vol. No. 2, ss. 133–142. https://scholarworks.wmich.edu/jssw/vol15/
iss2/11 (dostęp: 11.11.2022)
Powers, M., Rinkel, M. (Eds.). (2018). Social work promoting community and environmental
sustainability: A workbook for global social workers and educators (Vol. 2). Rheinfelden:
International Federation of Social Work. http://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/M_Powers_So-
cial_Volume_2_2018.pdf (dostęp: 20.11.2022)
Powers, M., Rinkel, M., Kumar, P. (2021). Co-Creating a “Sustainable New Normal” for So-
cialWork and Beyond: Embracing an Ecosocial Worldview. Sustainability. vol. 13, 1–14.
https://doi.org/10.3390/su131910941 (dostęp: 12.12.2022).
Powers, M.C.F., Rambaree, K., Peeters, J. (2019). Degrowth for transformational alternatives as
radical social work practice. Critical and Radical Social Work, vol. 7, no. 3, 417–433.
https://bristoluniversitypressdigital.com/view/journals/crsw/7/3/article-p417.xml?tab_bo-
dy=pdf (dostęp: 12.12.2022).
Rejnowski, B. (2013). Z dziejów konferencji klimatycznych ONZ 1972 – 2013. https://graf.kzp.
pl/art/art-2013-02.pdf (dostęp: 13.11.2022).
Sugirtha J. T., Flower F. X. L. (2015). Global Warming, Climate Change and the Need for
Green Social Work, Indian Journal of Applied Research. vol. 5, No. 12. ss. 102–104.
https://www.worldwidejournals.com/indian-journal-of-applied-research-(IJAR)/special_
file.php?val=December_2015_1453445689__36.pdf (dostęp: 12.12.2022).
Śliwowski, P. (2021). Gospodarka umiaru, czyli opinie Polaków o postulatach dewzrostu. War-
szawa: Polski Instytut Ekonomiczny, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2022/06/PIE-
-Raport_dewzrost-1.pdf
Thysell, M., Cuadra, C. B. (2022). Imagining the ecosocial within social work. International Jo-
urnal of Social Welfare, 1–18 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ijsw.12571 (do-
stęp: 23.12.2022).
Wiktor-Mach, D. (2021). Ruch społeczny na rzecz sprawiedliwości środowiskowej a dewzrost:
bariery i możliwości współpracy. Prace Kulturoznawcze, vol. 25, nr 3, 45–62, https://
wuwr.pl/pkult/article/view/14068/12705 (dostęp: 16.12.2022).
Williams L. (2014). Narracje tożsamości i kultury to za mało. Dlaczego praktyka empowerment
potrzebuje pogłębienia w XXI wieku. W: A. Gulczyńska, M. Granosik M. (red.). Empo-
61
Jerzy Szmagalski
werment w pracy socjalnej: praktyka i badania partycypacyjne. Warszawa: Centrum Roz-
woju Zasobów Ludzkich. https://archiwum.mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaulto-
pisy/9584/1/1/07_Empowerment%20w%20pracy%20socjalnej.pdf (dostęp: 10.01.2023).
Wodzikowski C. (2018). Bezpieczeństwo ekologiczne w świetle międzynarodowych inicjatyw na
rzecz zmiany globalnego paradygmatu rozwoju. Od inicjatywy do działań praktycznych.
Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa, nr 3, ss. 331–342. http://
repozytorium.ukw.edu.pI//handle/item/7866 (dostęp: 20.11.2022).
Zapf, M. K. (2010) Social Work and the Environment: Understanding People and Place, Criti-
cal Social Work, vol. 11, no. 3, 30–46. http://www.uwindsor.ca/criticalsocialwork/social-
work-and-the-environment-understanding-people-and-place (dostęp: 15.12.2022).
gies Differentially Mediate the Relationship between Job Demand and Psychological Di-
stress? British Journal of Social Work, 51, 5.
Berzoff, J., Drisko, J. (2015). What Clinical Social Workers Need to Know: Bio-psycho-social
Knowledge and Skills for the Twenty First Century. Clinical Social Work Journal, 43, 3.
Bronowski, P., Kaszyński, H., Maciejewska, O. (2019). Kryzys psychiczny. Odzyskiwanie zdro-
wia, wsparcie społeczne, praca socjalna, Warszawa: Difin.
Dominelli, L. (2012). Green Social Work. From Environmental Crises to Environmental Justi-
ce. Cambridge: Polity Press.
Dominelli, L. (2014a). Learning from our past: climate change and disaster interventions in
practice. W: C. Noble, H. Strauss, B. Littlechild (eds.) Global Social Work: Crossing Bor-
ders, Blurring Boundaries, Sydney: University Press.
Dominelli, L. (2014b). Promoting environmental justice through green social work practice:
A key challenge for practitioners and educators. International Social Work, 57, 4.
Dominelli, L., ed. (2018) The Routledge Handbook of Green Social Work. New York: Routledge.
DuBois, B. Krogsrud Miley, K. (1999). Praca socjalna. Zawód, który dodaje sił. 2 tomy, Kato-
wice: Wydawnictwo Śląsk.
Dzionek-Kozłowska, J. (2003). Kształtowanie się świadomości globalnej a rozwój myśli ekono-
micznej. Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 169.
Fraser, H., Taylor, N., Riggs, D. W. (2021). Animals in Disaster Social Work: An Intersectio-
nal Green Perspective lnclusive of Species, The British Journal of Social Work, 51, 5.
Frysztacki, K. (2019). Wokół pracy socjalnej. Od koncepcji i teorii do kontekstów empiryczno-
-aplikacyjnych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Garvin, C. D., Seabury, B. A. (1998) Działania interpersonalne w pracy socjalnej. Procesy i pro-
cedury. Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.
Guzy-Steinke, H., Rutkowska, A. (2019). Praca socjalna w środowisku i dla środowiska, Wy-
zwania, działania, efekty. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Harris, J., White, V., 2013, Oxford Dictionary of Social Work and Social Care, Oxford: Oxford
University Press.
Healy, L.M. (2008). International Social Work. Professional Action in an Interdependent World.
New York: Oxford University Press.
Jarkiewicz, A. (2017a). Działania pracowników socjalnych wobec klientów „zaburzonych psy-
chicznie”. Praca Socjalna, 32, 6.
Jarkiewicz, A. (2017b). Rekonstrukcja działań pracowników socjalnych z osobami zaburzonymi
psychicznie. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Kaźmierczak, T. (2012). Pracownicy socjalni, kapitał ludzki, profesjonalna praktyka. W: M. Rym-
sza (red.) Pracownicy socjalni i praca socjalna w Polsce. Między służbą społeczną a urzę-
dem. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Kirst-Ashman, K. K., Hull Jr. G.H. (1993). Understanding Generalist Practice. Chicago: Nel-
son-Hall Publishers.
Krakowiak, P. (2016). Kliniczna praca socjalna narzędziem wspierania osób u kresu życia i ich
rodzin. W: M. Kawińska, J. Kurtyka-Chałas (red.), Praca socjalna jako dyscyplina na-
ukowa? Współczesne wyzwania wobec kształcenia i profesji, Warszawa: Wydawnictwo
Naukowe UKSW.
57
Jerzy Szmagalski
Krings, A., Victor, B. G., Mathias, J., Perron, B. E. (2020). Environmental social work in the di-
sciplinary literature, 1991–2015. International Social Work, 63, 3.
Kurtyka-Chałas, J. (2016). Pracownik socjalny wobec sytuacji kryzysowych. W: M. Kawińska, J.
Kurtyka-Chałas (red.), 2016, Praca socjalna jako dyscyplina naukowa? Współczesne wy-
zwania wobec kształcenia i profesji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Łuczyńska, M., Wołoszyn, B. (2016). Interwencja kryzysowa w pracy z rodziną. W: I. Krasiej-
ko, M. Ciczkowska-Giedziun, red. Praca socjalno-wychowawcza z rodziną w ujęciu wy-
branych koncepcji, Analiza metodycznego działania z osobami potrzebującymi pomocy.
Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.
Mendel, M. (2022). Poza humanizm: transformacyjna i regeneratywna praca socjalna jako czu-
ła pedagogika publiczna. Praca Socjalna, 37, 3.
Mikołajczyk, M. (2018). Horyzonty pracy socjalnej w XXI wieku. Z. debat na światowej. kon-
ferencji naukowej Social Work, Education and Social Deyelopment – Dublin 2018. Pra-
ca Socjalna, 33, 4.
Młyński, J., ks. (2015). Zarządzanie pracownikiem socjalnym w pomocy społecznej. Studia So-
cialia Cracoviensia, 7, 2.
Mo, K. Y., 0’Donoghue, K., Wong P. Y. Tsui, M (2021) The historical development of knowled-
ge in social work supervision: Finding new directions from the past. International So-
cial Work, 64, 2.
Olech, A. (2012). Praca socjalna a inne profesje: punkty styczne i rozłączne. W: M. Rymsza
(red.) Pracownicy socjalni i praca socjalna w Polsce. Między służbą społeczną a urzę-
dem. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Oliwa-Ciesielska, M., Necel, R. (2022) Debata o akademickim statusie pracy socjalnej. Komu-
nikat z seminarium naukowego sekcji pracy socjalnej Polskiego Towarzystwa Socjolo-
gicznego, Praca Socjalna 3.
Parfianowicz, W., Czepkiewicz, M. (red.) (2020). Dewzrost. Polityka umiaru, Czas Kultury, 3.
Pawlas-Czyż, P. (2016). Profesjonalne wsparcie nieformalnych opiekunów osób chorych onkolo-
gicznie jako przestrzeń dla pracy socjalnej. W: M. Kawińska, J. Kurtyka-Chałas, red. Pra-
ca socjalna jako dyscyplina naukowa? Współczesne wyzwania wobec kształcenia i pro-
fesji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe UKSW.
Payne, M. (2021). Modern Social Work Theory. 5th ed., London: Red Globe Press.
Secomski, K. (1973). Wstęp do wydania polskiego, w: D. H. Meadows, i in. Granice wzrostu.
Pierwszy raport dla Klubu Rzymskiego, Warszawa: PWE.
Schiff, M., Shinan-AItman, S. Rosenne, H. (2021). Israeli Health Care Social Workers’ Personal
and Professional Concerns during the COVID-19 Pandemie Crisis: The Work-Family
Role Conflict. British Journal of Social Work, 51, 5.
Sielicka, E. (2021), Pracownik socjalny w relacji z klientem w kryzysie psychologicznym. W: B.
Kromolicka, I. Kość red. Ku profesjonalizacji w pracy socjalnej. Znane problemy w nowych
odsłonach. Warszawa: Uniwersytet Szczeciński, Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej.
Skrzypczak, B. red. (2011), Organizowanie społeczności lokalnej. Analizy, konteksty, uwarun-
kowania, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.
Szmagalski, J. (1994). Teoria pracy socjalnej a ideologia i polityka społeczna. Przykład amery-
kański. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Szmagalski, J. (2021). Pandemia COVID-19 a praca socjalna – z pierwszych relacji w periody-
kach o zasięgu międzynarodowym. Praca Socjalna, 36, 1.
Szmagalski, J. (2022). Praca socjalna. Poszukiwania tożsamości: duchowość, radykalizm, scjen-
tyzm… i nowsze kierunki. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
58
Z debaty nad reorientacją pracy socjalnej w stanie globalnych zagrożeń…
Woźniak, Z. (2015). Kliniczna praca socjalna – pożądana specjalność czy mnożenie bytów po-
nad miarę? Praca Socjalna. vol. 30, nr. 6, 7–34.
Woźniak, Z. (2016). Praca socjalna a innowacje społeczne – między rutyną i zmianą. Ruch
Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, r. LXXVIII – zeszyt 3, ss. 205–230.
Wódz, K. (1998). Praca socjalna w środowisku zamieszkania, Katowice: Wydawnictwo „Śląsk”.
Wódz, K., Faliszek, K., Kowalczyk, B., Leśniak-Berek, E., Mandrysz W. (2010). Programy aktyw-
ności lokalnej jako instrument aktywizacji środowiska lokalnego w rozwiązywaniu pro-
blemów mieszkańców. Przegląd Socjologiczny, vol. 59, nr. 4, 29–60.
Zastrow, C. (1992). The Practice of Social Work, Belmont: Wadsworth Publishing Company.
Źródła internetowe
Aldrich Strassman, J., Schwartz, S. L., Weiss, E. L., Petrila, A. (2022). Everyone’s War Beco-
mes My War: The Far-Reaching Impact of the Invasion of Ukraine. Advances in Social
Work, vol. 22, no. 1., V–X. https://journals.iupui.edu/index.php/advancesinsocialwork/ar-
ticle/view/26263 (dostęp: 02.01.2023).
Bińczyk, E. (2022) Planetarna myśl społeczna oraz wystudzanie wzrostu, Studia Socjologicz-
ne nr 3, (246), 9–27, https://www.studiasocjologiczne.pl/s,122,studia-socjologiczne-
-nr-3-2022-246.html (dostęp: 16.12.2022).
Coates, J., Gray, M. (2012). The environment and social work: An overview and introduction.
International Journal of Social Welfare, vol. 21, no. 3, 230-238. https://www.academia.
edu/16947689/The_environment_and_social_work_An_overview_and_introduction?ema-
il_work_card=title (dostęp: 10.12.2022).
CSWE. (2022). Educational Policy and Accreditation Standards for Baccalaureate and Master’s
Social Work Programs. Council of Social Work Education. https://www.cswe.org/getme-
dia/94471c42-13b8-493b-9041-b30f48533d64/2022-EPAS.pdf (dostęp: 10.01.2023).
D’Alisa, G., Demaria F., Kallis, G. red. (2018). Dewzrost. Słownik nowej ery. https://depot.ce-
on.pl/bitstream/handle/123456789/21661/978-83-939114-5-5_Dewzrost.pdf?sequence=1
(dostęp: 15.12.2022).
Doiczman-Łoboda, N. Frąckowiak-Sochańska, M., Hermanowski, M., Kasprzak, T., Kotlarska-
-Michalska, A., Necel, R., Oliwa-Ciesielska, M., Zaręba, M. (2021). Funkcjonowanie do-
mów pomocy społecznej w czasie pandemii, Poznań: Wydział Socjologii UAM, ROPS,
Obserwatorium Integracji Społecznej. https://socjologia.amu.edu.pl/images/pliki/Funkcjo-
nowanie_dom%C3%B3w_pomocy_spo%C5%82ecznej_w_czasie_pandemii_raport_z_ba-
dania.pdf (dostęp: 15.01.2023)
Dominelli, L. (2020) Community Development in Greening the Cities w: S. Todd, J. L. Drolet
(Eds.) Community Practice and Social Development in Social Work. Singapore: Sprin-
ger Nature, https://dokumen.pub/community-practice-and-social-development-in-social-
work-1st-ed-9789811369681-9789811369698.html (dostęp: 30.12.2022).
Grewiński, M., Skrzypczak, B. red. (2014). Superwizja pracy socjalnej. Warszawa: Wydawnictwo
Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Janusza Korczaka, http://mirek.grewinski.pl/wp-con-
tent/uploads/2014/10/Superwizja_pracy_socjalnej.pdf (dostęp:20.01.2023)
Gulczyńska, A., Granosik M., red. (2014). Empowerment w pracy socjalnej: praktyka i bada-
nia partycypacyjne. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. https://archiwum.
mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopisy/9584/1/1/07_Empowerment%20w%20
pracy%20socjalnej.pdf (dostęp: 10.01.2023).
59
Jerzy Szmagalski
Hair, H. J., O’Donoghue K. (2009). Culturally Relevant, Socially Just Social Work Supervision:
Becoming Visible Through a Social Constructionist Lens. Journal of Ethnic & Cultu-
ral Diversity in Social Work, vol. 18, no. 1–2,70–88. https://www.tandfonline.com/doi/
epdf/10.1080/15313200902874979 (dostęp: 12.01.2023).
Hickel, J. (2021). What does degrowth mean? A few points of clarification, Globalizations, vol. 18,
no. 7, 1105–1111 https://doi.Org/10.1080/14747731.2020.1812222 (dostęp: 16.12.2022).
Holmes, M. R., Robin Rentrope, R. Korsch-Williams, A. King, J. A (2021) Impact of COVID-19
Pandemie on Posttraumatic Stress, Grief, Burnout, and SecondaryTrauma of Social Wor-
kers in the United States Clinical Social Work Journal, vol. 49, no. 4, 495–504. https://
link.springer.com/journal/10615/volumes-and-issues/49-4 (dostęp: 15.01.2023).
IFSW. (2012). The Global Agenda for Social Work and Social Development. https://www.ifsw.
org/wp-content/uploads/ifsw-cdn/assets/globalagenda2012.pdf (dostęp 05.12.2022).
IFSW. (bdw.) Climate Justice Program. https://www.ifsw.org/social-work-action/climate-justice-
-program/introduction/ (dostęp: 10.12.2022).
Jagielska, K. (2018). Ekologiczna praca socjalna, Commentari Academici, Nr 1. ss. 1–28. https://
www.up.krakow.pl/images/dokumenty/czasopismo/commentarii-academici-01-2018.pdf
(dostęp: 30.11.2022).
Kaszyński, H. (2016). O uwarunkowaniach klinicznej pracy socjalnej w Polsce. Problemy Polityki
Społecznej, vol. 35, 59–73. http://www.problemypolitykispolecznej.pl/Numer--2016,8751
(dostęp: 12.12.2022).
Kita, S. (2014). Praca socjalna w sytuacjach kryzysowych, Warszawa: Centrum Rozwoju Za-
sobów Ludzkich. https://archiwum.mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopi-
sy/9584/1/1/15_Praca%20socjalna%20w%20sytuacjach%20kryzysowych.pdf (dostęp:
11.12.2022).
Kowalczyk, B., Kowalczyk, J., Karczewska, A. (2014). Pracownik socjalny w perspektywie zarzą-
dzającego procesem zmiany. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. https://
archiwum.mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaultopisy/9584/1/1/04_Pracownik%20
socjalny%20w%20perpektywie%20zarzadzajacego.pdf (dostęp: 11.12.2022).
Krasiejko, I., Ciczkowska-Giedziun, M. (red.) (2016). Praca socjalno-wychowawcza z rodziną
w ujęciu wybranych koncepcji, Analiza metodycznego działania z osobami potrzebu-
jącymi pomocy. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych. https://www.osar.com.
pl/wp-content/uploads/2020/03/praca-socjalno-wych-;rodzina.pdf (dostęp: 10.01.2023).
Kulczycka, J., Pędziwiatr, E. (2019). Gospodarka o obiegu zamkniętym – definicje i ich interpre-
tacje. W: J. Kulczycka (red.). Gospodarka o obiegu zamkniętym w polityce i badaniach
naukowych, Kraków: Wydawnictwo IGSMiE PAN, ss. 9–19. https://circulareconomy.eu-
ropa.eu/platform/sites/default/files/the_circular_economy_in_policy_and_scientific_rese-
arch.pdf (dostęp: 29.12.2022).
Łuczyńska, M. (2012). Kliniczna praca socjalna. W: T. Kaźmierczak, M. Rymsza (red.), W stronę
aktywnych służb społecznych, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, Centrum Wspiera-
nia Aktywności Lokalnej. https://www.isp.org.pl/pl/publikacje/w-strone-aktywnych-sluzb-
-spolecznych (dostęp: 05.01.2023) Wprowadzenie do superwizji pracy socjalnej
Łuczyńska, M., Olech A. (2013). Wprowadzenie do superwizji pracy socjalnej, Warszawa:
Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich. https://silo.tips/download/wprowadzenie-do-
superwizji-pracy-socjalnej-marta-uczyska-anna-olech (dostęp: 24.01.2023).
Mack, B. M. (2020). The Resiliency-Focused Supervision Model: Addressing Stress, Burnout,
and Self-Care Among Social Workers. Advances in Social Work, vol. 20, no. 3, 596–
614, https://advancesinsocialwork.iupui.edu/index.php/advancesinsocialwork/article/
view/23897 (dostęp: 15.01.2023).
60
Z debaty nad reorientacją pracy socjalnej w stanie globalnych zagrożeń…
Matthies A., Peeters J., Hirvilammi T., Stainin I. (2020). Ecosocial iimovations enabling social
work to promote new forms of sustainable economy, International Journal of Social We-
lfare, vol. 29, no. 4, 378–384, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/ijsw.12423
(dostęp: 12.12.2022).
Matthieu, M. M., Wilson, A., Casner R. W. (2017). Interdisciplinary Issues at the Intersection
of Assessing and Treating Substance Use Disorders and Post Traumatic Stress Disorder:
Clinical Social Work and Clinical Behavioral Analysis with Veterans. Advances in So-
cial Work, vol. 18, no. 1, 217–234. https://journals.iupui.edu/index.php/advancesinsocial-
work/article/view/21320/20847 (dostęp: 10.01.2023).
Meadows, D. H., Meadows, D. L., Randers, J. i in. (1973). Granice wzrostu. Pierwszy raport dla
Klubu Rzymskiego. Warszawa: PWE. https://docer.tips/queue/meadows-d-granice-wzro-
stu.html (dostęp: 10.12.2022).
O’Donoghue, K. (2003), Restorying Social Work Supervision, Palmerston North: Dunmore
Press, https://www.researchgate.net/profile/Kieran_ODonoghue/publication/259559350_
Restorying_Social_work_Supervision/links/55c3e79908aeb97567401f42/Restorying–So-
cial-work-Supervision.pdf (dostęp: 12.01.2023).
Pardeck, J. T. (1988) An Ecological Approach for Social Work Practice. The Journal of Sociolo-
gy & Social Welfare. Vol. No. 2, ss. 133–142. https://scholarworks.wmich.edu/jssw/vol15/
iss2/11 (dostęp: 11.11.2022)
Powers, M., Rinkel, M. (Eds.). (2018). Social work promoting community and environmental
sustainability: A workbook for global social workers and educators (Vol. 2). Rheinfelden:
International Federation of Social Work. http://libres.uncg.edu/ir/uncg/f/M_Powers_So-
cial_Volume_2_2018.pdf (dostęp: 20.11.2022)
Powers, M., Rinkel, M., Kumar, P. (2021). Co-Creating a “Sustainable New Normal” for So-
cialWork and Beyond: Embracing an Ecosocial Worldview. Sustainability. vol. 13, 1–14.
https://doi.org/10.3390/su131910941 (dostęp: 12.12.2022).
Powers, M.C.F., Rambaree, K., Peeters, J. (2019). Degrowth for transformational alternatives as
radical social work practice. Critical and Radical Social Work, vol. 7, no. 3, 417–433.
https://bristoluniversitypressdigital.com/view/journals/crsw/7/3/article-p417.xml?tab_bo-
dy=pdf (dostęp: 12.12.2022).
Rejnowski, B. (2013). Z dziejów konferencji klimatycznych ONZ 1972 – 2013. https://graf.kzp.
pl/art/art-2013-02.pdf (dostęp: 13.11.2022).
Sugirtha J. T., Flower F. X. L. (2015). Global Warming, Climate Change and the Need for
Green Social Work, Indian Journal of Applied Research. vol. 5, No. 12. ss. 102–104.
https://www.worldwidejournals.com/indian-journal-of-applied-research-(IJAR)/special_
file.php?val=December_2015_1453445689__36.pdf (dostęp: 12.12.2022).
Śliwowski, P. (2021). Gospodarka umiaru, czyli opinie Polaków o postulatach dewzrostu. War-
szawa: Polski Instytut Ekonomiczny, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2022/06/PIE-
-Raport_dewzrost-1.pdf
Thysell, M., Cuadra, C. B. (2022). Imagining the ecosocial within social work. International Jo-
urnal of Social Welfare, 1–18 https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ijsw.12571 (do-
stęp: 23.12.2022).
Wiktor-Mach, D. (2021). Ruch społeczny na rzecz sprawiedliwości środowiskowej a dewzrost:
bariery i możliwości współpracy. Prace Kulturoznawcze, vol. 25, nr 3, 45–62, https://
wuwr.pl/pkult/article/view/14068/12705 (dostęp: 16.12.2022).
Williams L. (2014). Narracje tożsamości i kultury to za mało. Dlaczego praktyka empowerment
potrzebuje pogłębienia w XXI wieku. W: A. Gulczyńska, M. Granosik M. (red.). Empo-
61
Jerzy Szmagalski
werment w pracy socjalnej: praktyka i badania partycypacyjne. Warszawa: Centrum Roz-
woju Zasobów Ludzkich. https://archiwum.mrips.gov.pl/download/gfx/mpips/pl/defaulto-
pisy/9584/1/1/07_Empowerment%20w%20pracy%20socjalnej.pdf (dostęp: 10.01.2023).
Wodzikowski C. (2018). Bezpieczeństwo ekologiczne w świetle międzynarodowych inicjatyw na
rzecz zmiany globalnego paradygmatu rozwoju. Od inicjatywy do działań praktycznych.
Przegląd Naukowo-Metodyczny. Edukacja dla Bezpieczeństwa, nr 3, ss. 331–342. http://
repozytorium.ukw.edu.pI//handle/item/7866 (dostęp: 20.11.2022).
Zapf, M. K. (2010) Social Work and the Environment: Understanding People and Place, Criti-
cal Social Work, vol. 11, no. 3, 30–46. http://www.uwindsor.ca/criticalsocialwork/social-
work-and-the-environment-understanding-people-and-place (dostęp: 15.12.2022).