Abstract (EN)
The authors of the article undertook the task of the analyzing the current research on economic migration of Poles to Great Britain. The analyzed phenomenon was considered in the perspective of a difficult situation according to Tadeusz Tomaszewski which allows us look at the economic migration dynamically considering environmental (socio-cultural) and individual (psychological) factors. The economic migration is presented as a difficult situation because it is new, complex and usually long-term and involves a lot of varying internal and external conditions. Many factors affect the course of migration stemming from the country of origin and host country. The most important ones have been characterized within the text. The final conclusions refer to normalizing conditions of emigration which depend on harmonization of the three elements: tasks resulting from migration, environmental conditions and migrant competences.
Berry J.W., Kim U., Minde T., Mok D., (1987), Comparative studies of acculturative stress, „In-
ternational Migration Revue”, 3, s. 491–511.
Berry J.W., Poortinga Y.H., Segall M.H., Dasen P.R., (2002), Cross-cultural psychology, Cambrid-
ge University Press, Cambridge.
Biedrzycki T., (2008), Wyjazdy Polaków za granicę po 1 maja 2004, [w:] Migracje jako nowa kwe-
stia społeczna, J. Balicki (red.), Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka, Katowice.
Burrell K. (red.), (2010), Polish migration to the UK in the “New” European Union, Farnham,
Burlington: Ashgate.
Castels S., Miller M.J., (2011), Migracje we współczesnym świecie, PWN, Warszawa.
Chambers I., (1994), Migrancy, Culture, Identity, Routledge, London.
Chutnik M., (2007), Szok kulturowy – przyczyny, konsekwencje, przeciwdziałanie, Universitas,
Kraków.
Cieślik A., (2011), Where Do You Prefer to Work? How the Work Environment Influences Re-
turn Migration Decisions from the United Kingdom to Poland, „Journal of Ethnic & Mi-
grationStudies”, 9, s. 1367–1383.
Currie S., (2007), De-Skilled and Devalued The Labour Market Experience of Polish Migrants in
theUK Following EU Enlargement, „International Journal of Comparative Labour Law
andIndustrial Relations”, 1, s. 83–116.
Danilewicz W., (2010), Rodzina ponad granicami. Transnarodowe doświadczenia wspólnoty ro-
dzinnej, Trans Humana, Białystok.
Danilewicz W., (2011), Kontrowersje wokół wizerunku rodziny migracyjnej, „Pedagogika Spo-
łeczna”,1, s. 33–50.
Dunlop S., Ward P., (2012), From Obligation to Consumption in Two-and-a-half Hours: A Visu-
al Exploration of the Sacred with Young Polish Migrants, „Journal of Contemporary Re-
ligion”, 3, s. 433–451.
Fihel A., Piętka P., Tyrowicz J., (2007), Funkcjonowanie polskich migrantów na brytyjskim ryn-
ku pracy, Ośrodek Badań nad Migracjami, Warszawa.
Galasinski D., Galasinska A., (2007), Lost in Communism, Lost in Migration: Narratives of the
Post-1989 Polish Migrant Experience, „Journal of Multicultural Discourses”, 1, s. 47–62.
Gallagher K., Trzebiatowska M., (2107), Becoming a „real” Catholic: Polish migrants and lived
religiosity in the UK and Ireland, „Journal of Contemporary Religion”, 3, s. 431–445.
Ganczak M., Czubińska G., Korzeń M., Szych Z., (2017), A Cross-Sectional Study on Selected
Correlates of High risk Sexual Behavior in Polish Migrants Resident in the United King-
dom, „International Journal of Environmental Research And Public Health”, 4, s. 2–15.
Garapich M., (2016), London’s Polish Borders: Transnationalizing Class and Ethnicity among
Polish Migrants in London, Columbia University Press, Columbia.
Gawlewicz A., (2015), Beyond „us” and „them”: migrant encounters with difference and reimagi-
ning the national, „Fennia”, 2, s. 198–211.
Gawlewicz A., (2016), Beyond openness and prejudice: The consequences of migrant encounters
with difference, „Environment & Planning” A, 2, s. 256–272.
Gizicka D., Gorbaniuk J., Szyszka M., (2010), Rodzina w sytuacji rozłąki migracyjnej, Wydaw-
nictwo KUL, Lublin.
Grzymała-Kazłowska A., (2013), Ku socjologii mobilnego społeczeństwa? Rozwój nowych koncep-
cji migracji i integracji a socjologia, „Studia Socjologiczne”, 3, s. 31–52.
197
Tomasz Biernat, Piotr Krakowiak, Tomasz Leszniewski
Johansson M., Śliwa M., (2016), „It is English and there is no Alternative”: Intersectionality, Lan-
guage and Social/Organizational Differentiation of Polish Migrants in the UK, „Gender,
Work & Organization”, 3, s. 296–309.
Kawczyńska-Butrym Z., (2010), Migracje – wyzwanie dla socjologii zdrowia i medycyny, [w:]
Socjologia z medycyną. W kręgu myśli naukowej Magdaleny Sokołowskiej, W. Piątkowski
(red.), Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
Kwecki I., Trusz S., Kwatera A., Majerek B., (2015), Dzieci migrantów zarobkowych. Obywatele
Europy czy eurosieroty, Wydawnictwo Naukowe UP, Kraków.
Łukaszewski W., (2015), Koncepcje sytuacji trudnych: krok naprzód, czy krok wstecz?, „Czasopi-
smo Psychologiczne – Psychological Journal”, 1, s. 33–38.
Marzec D.E., Karpuszenko B., Zając B. (red.), (2015), Migracje rodziców: problem społeczno-wy-
chowawczy w Unii Europejskiej, SIM, Warszawa.
McGhee D., Heath S., Trevena P., (2012), Dignity, happiness and being able to live a ‘normal li-
fe’ inthe UK – an examination of post-accession Polish migrants’ transnational autobiogra-
phical fields, „Social Identities”, 6, s. 711–727.
McGhee D., Moreh Ch., Vlachantoni A., (2017), An „undeliberate determinacy”? The changing
migration strategies of Polish migrants in the UK in times of Brexit, „Journal of Ethnic &
Migration Studies”, 13, s. 2109–2130.
Niedźwiedzki D., (2010), Migracje i tożsamość. Od teorii do analizy przypadku, Nomos, Kraków.
Nikitorowicz J., Misiejuk D. (red.), (2009), Procesy migracji w społeczeństwie otwartym.
Perspektywa edukacji międzykulturowej, Trans Humana, Białystok.
Niedźwiedzki D., (2013), Polscy migranci w Europie: Europejczycy, etnicy, członkowie społeczno-
ściregionalnej i lokalnej, [w:] Młoda polska emigracja w UE jako przedmiot badań psy-
chologicznych, socjologicznych i kulturowych, EuroEmigranci.PL, Kraków 23–24.IX.2013.
Nowicka M., (2012),Deskilling in migration in transnational perspective. The case of recent Poli-
shmigration to the UK, Center on Migration, Citizenship and Development (COMCAD).
Bielefeld: „Arbeitspapiere – Working Papers”, 112, s. 3–29.
O’Brien P., Tribe R., (2014), Pre-migratory expectations and post-migratory experiences: a quali-
tative study of Polish migrants in London, „International Journal of Culture & Mental
Health”, 4, s. 439–451.
Okólski M., Salt J., (2014), Polish Emigration to the UK after 2004: Why Did So Many Come?,
„Central and Eastern European Migration Review”, 3, s. 11–37.
Rabikowska M., (2010), The ritualisation of food, home and national identity among Polish mi-
grants in London, „Social Identities”, 16, s. 377–390.
Rożnowski B., Bryk D., (2008), Psychologiczna sytuacja migrantów zarobkowych na różnych
etapach migracji, [w:] Migracja zarobkowa do Włoch. Próba podejścia interdyscyplinar-
nego, D. Bryk, B. Rożnowski, M.S. Zięba (red.), Oficyna wydawnicza EL-Press, Lublin.
Ryan L., Sales R., (2013), Family Migration: The Role of Children and Education in Family Deci-
sion-Making Strategies of Polish Migrants in London, „International Migration”, 2, s. 90–
–103.
Szczygielska I., (2013), Migracje zarobkowe i ich wpływ na funkcjonowanie rodzin, Wydawnic-
twoUW, Warszawa.
Tomaszewski T., (1984), Ślady i wzorce, WSiP, Warszawa.
Tomaszewski T. (red.), (1982), Człowiek i otoczenie, [w:] Psychologia, PWN, Warszawa.
Trevena P., (2013), Why do highly educated migrants go for low-skilled jobs? A case study of Po-
lish graduates working in London, [w:] Mobility in Transition: Migration Patterns after
EU Enlargement, B. Glorius, I. Grabowska-Lusinska, A. Rindoks (red.), Amsterdam Uni-
versity Press, Amsterdam.
198
Emigracja zarobkowa jako sytuacja trudna…
Trusz S., Kwiecień M., (2012), Społeczne piętno eurosieroctwa, Difin, Warszawa.
Urry J., (2009), Socjologia mobilności, PWN, Warszawa.
Weishaar H.B., (2008), Consequences of international migration: A qualitative study on stress
among Polish migrant workers in Scotland, „Public Health”, 11, s. 1250–1256.
White A., (2017), Polish Families and Migration Since EU Accession, Bristol University Press,
Bristol.
Źródła internetowe
Botterill K., (2012), Polish mobilities and re-making of self, family and community (dostęp:
23.01.2018)
Burrell K., (2017), Understanding Polish Migration to the UK, http://www.kathyburrell.
net/2017/02/understanding-polish-migration-to-the-uk/#sthash.1m6DhNSz.dpbs (do-
stęp: 13.02.2018).
Czubińska G., Gańczak M., (2013). Emigracja i zmiana otoczenia etniczno-kulturowego jako czyn-
nik wpływający na modyfikowanie się postaw i zachowań seksualnych Polaków w Wiel-
kiej Brytanii po 2004 roku – wstępne doniesienie badawcze, [w:] Młoda polska emigracja
w UE jako przedmiot badań psychologicznych, socjologicznych i kulturowych, W. Danile-
wicz (red.), EuroEmigranci.PL, Kraków 23–24.IX.2013, http://www.euroemigranci.pl/do-
kumenty/pokonferencyjna/Czubinska_Ganczak.pdf (dostęp: 22.01.2018).
Eade J., Drinkwater S., Garapich M., (2001), Class and Ethnicity – Polish Migrants in London,
CRONEM, http://doc.ukdataservice.ac.uk/doc/6056/mrdoc/pdf/6056uguide.pdf (dostęp:
12.01.2018).
Smoleń A.L., (2013), Migration-related stress and risk of suicidal behaviour among „new” Polish
emigrants in the United Kingdom, http://www.euroemigranci.pl/dokumenty/pokonferen-
cyjna/smolen.pdf (dostęp: 23.01.2018).
ternational Migration Revue”, 3, s. 491–511.
Berry J.W., Poortinga Y.H., Segall M.H., Dasen P.R., (2002), Cross-cultural psychology, Cambrid-
ge University Press, Cambridge.
Biedrzycki T., (2008), Wyjazdy Polaków za granicę po 1 maja 2004, [w:] Migracje jako nowa kwe-
stia społeczna, J. Balicki (red.), Wydawnictwo Księgarnia św. Jacka, Katowice.
Burrell K. (red.), (2010), Polish migration to the UK in the “New” European Union, Farnham,
Burlington: Ashgate.
Castels S., Miller M.J., (2011), Migracje we współczesnym świecie, PWN, Warszawa.
Chambers I., (1994), Migrancy, Culture, Identity, Routledge, London.
Chutnik M., (2007), Szok kulturowy – przyczyny, konsekwencje, przeciwdziałanie, Universitas,
Kraków.
Cieślik A., (2011), Where Do You Prefer to Work? How the Work Environment Influences Re-
turn Migration Decisions from the United Kingdom to Poland, „Journal of Ethnic & Mi-
grationStudies”, 9, s. 1367–1383.
Currie S., (2007), De-Skilled and Devalued The Labour Market Experience of Polish Migrants in
theUK Following EU Enlargement, „International Journal of Comparative Labour Law
andIndustrial Relations”, 1, s. 83–116.
Danilewicz W., (2010), Rodzina ponad granicami. Transnarodowe doświadczenia wspólnoty ro-
dzinnej, Trans Humana, Białystok.
Danilewicz W., (2011), Kontrowersje wokół wizerunku rodziny migracyjnej, „Pedagogika Spo-
łeczna”,1, s. 33–50.
Dunlop S., Ward P., (2012), From Obligation to Consumption in Two-and-a-half Hours: A Visu-
al Exploration of the Sacred with Young Polish Migrants, „Journal of Contemporary Re-
ligion”, 3, s. 433–451.
Fihel A., Piętka P., Tyrowicz J., (2007), Funkcjonowanie polskich migrantów na brytyjskim ryn-
ku pracy, Ośrodek Badań nad Migracjami, Warszawa.
Galasinski D., Galasinska A., (2007), Lost in Communism, Lost in Migration: Narratives of the
Post-1989 Polish Migrant Experience, „Journal of Multicultural Discourses”, 1, s. 47–62.
Gallagher K., Trzebiatowska M., (2107), Becoming a „real” Catholic: Polish migrants and lived
religiosity in the UK and Ireland, „Journal of Contemporary Religion”, 3, s. 431–445.
Ganczak M., Czubińska G., Korzeń M., Szych Z., (2017), A Cross-Sectional Study on Selected
Correlates of High risk Sexual Behavior in Polish Migrants Resident in the United King-
dom, „International Journal of Environmental Research And Public Health”, 4, s. 2–15.
Garapich M., (2016), London’s Polish Borders: Transnationalizing Class and Ethnicity among
Polish Migrants in London, Columbia University Press, Columbia.
Gawlewicz A., (2015), Beyond „us” and „them”: migrant encounters with difference and reimagi-
ning the national, „Fennia”, 2, s. 198–211.
Gawlewicz A., (2016), Beyond openness and prejudice: The consequences of migrant encounters
with difference, „Environment & Planning” A, 2, s. 256–272.
Gizicka D., Gorbaniuk J., Szyszka M., (2010), Rodzina w sytuacji rozłąki migracyjnej, Wydaw-
nictwo KUL, Lublin.
Grzymała-Kazłowska A., (2013), Ku socjologii mobilnego społeczeństwa? Rozwój nowych koncep-
cji migracji i integracji a socjologia, „Studia Socjologiczne”, 3, s. 31–52.
197
Tomasz Biernat, Piotr Krakowiak, Tomasz Leszniewski
Johansson M., Śliwa M., (2016), „It is English and there is no Alternative”: Intersectionality, Lan-
guage and Social/Organizational Differentiation of Polish Migrants in the UK, „Gender,
Work & Organization”, 3, s. 296–309.
Kawczyńska-Butrym Z., (2010), Migracje – wyzwanie dla socjologii zdrowia i medycyny, [w:]
Socjologia z medycyną. W kręgu myśli naukowej Magdaleny Sokołowskiej, W. Piątkowski
(red.), Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.
Kwecki I., Trusz S., Kwatera A., Majerek B., (2015), Dzieci migrantów zarobkowych. Obywatele
Europy czy eurosieroty, Wydawnictwo Naukowe UP, Kraków.
Łukaszewski W., (2015), Koncepcje sytuacji trudnych: krok naprzód, czy krok wstecz?, „Czasopi-
smo Psychologiczne – Psychological Journal”, 1, s. 33–38.
Marzec D.E., Karpuszenko B., Zając B. (red.), (2015), Migracje rodziców: problem społeczno-wy-
chowawczy w Unii Europejskiej, SIM, Warszawa.
McGhee D., Heath S., Trevena P., (2012), Dignity, happiness and being able to live a ‘normal li-
fe’ inthe UK – an examination of post-accession Polish migrants’ transnational autobiogra-
phical fields, „Social Identities”, 6, s. 711–727.
McGhee D., Moreh Ch., Vlachantoni A., (2017), An „undeliberate determinacy”? The changing
migration strategies of Polish migrants in the UK in times of Brexit, „Journal of Ethnic &
Migration Studies”, 13, s. 2109–2130.
Niedźwiedzki D., (2010), Migracje i tożsamość. Od teorii do analizy przypadku, Nomos, Kraków.
Nikitorowicz J., Misiejuk D. (red.), (2009), Procesy migracji w społeczeństwie otwartym.
Perspektywa edukacji międzykulturowej, Trans Humana, Białystok.
Niedźwiedzki D., (2013), Polscy migranci w Europie: Europejczycy, etnicy, członkowie społeczno-
ściregionalnej i lokalnej, [w:] Młoda polska emigracja w UE jako przedmiot badań psy-
chologicznych, socjologicznych i kulturowych, EuroEmigranci.PL, Kraków 23–24.IX.2013.
Nowicka M., (2012),Deskilling in migration in transnational perspective. The case of recent Poli-
shmigration to the UK, Center on Migration, Citizenship and Development (COMCAD).
Bielefeld: „Arbeitspapiere – Working Papers”, 112, s. 3–29.
O’Brien P., Tribe R., (2014), Pre-migratory expectations and post-migratory experiences: a quali-
tative study of Polish migrants in London, „International Journal of Culture & Mental
Health”, 4, s. 439–451.
Okólski M., Salt J., (2014), Polish Emigration to the UK after 2004: Why Did So Many Come?,
„Central and Eastern European Migration Review”, 3, s. 11–37.
Rabikowska M., (2010), The ritualisation of food, home and national identity among Polish mi-
grants in London, „Social Identities”, 16, s. 377–390.
Rożnowski B., Bryk D., (2008), Psychologiczna sytuacja migrantów zarobkowych na różnych
etapach migracji, [w:] Migracja zarobkowa do Włoch. Próba podejścia interdyscyplinar-
nego, D. Bryk, B. Rożnowski, M.S. Zięba (red.), Oficyna wydawnicza EL-Press, Lublin.
Ryan L., Sales R., (2013), Family Migration: The Role of Children and Education in Family Deci-
sion-Making Strategies of Polish Migrants in London, „International Migration”, 2, s. 90–
–103.
Szczygielska I., (2013), Migracje zarobkowe i ich wpływ na funkcjonowanie rodzin, Wydawnic-
twoUW, Warszawa.
Tomaszewski T., (1984), Ślady i wzorce, WSiP, Warszawa.
Tomaszewski T. (red.), (1982), Człowiek i otoczenie, [w:] Psychologia, PWN, Warszawa.
Trevena P., (2013), Why do highly educated migrants go for low-skilled jobs? A case study of Po-
lish graduates working in London, [w:] Mobility in Transition: Migration Patterns after
EU Enlargement, B. Glorius, I. Grabowska-Lusinska, A. Rindoks (red.), Amsterdam Uni-
versity Press, Amsterdam.
198
Emigracja zarobkowa jako sytuacja trudna…
Trusz S., Kwiecień M., (2012), Społeczne piętno eurosieroctwa, Difin, Warszawa.
Urry J., (2009), Socjologia mobilności, PWN, Warszawa.
Weishaar H.B., (2008), Consequences of international migration: A qualitative study on stress
among Polish migrant workers in Scotland, „Public Health”, 11, s. 1250–1256.
White A., (2017), Polish Families and Migration Since EU Accession, Bristol University Press,
Bristol.
Źródła internetowe
Botterill K., (2012), Polish mobilities and re-making of self, family and community (dostęp:
23.01.2018)
Burrell K., (2017), Understanding Polish Migration to the UK, http://www.kathyburrell.
net/2017/02/understanding-polish-migration-to-the-uk/#sthash.1m6DhNSz.dpbs (do-
stęp: 13.02.2018).
Czubińska G., Gańczak M., (2013). Emigracja i zmiana otoczenia etniczno-kulturowego jako czyn-
nik wpływający na modyfikowanie się postaw i zachowań seksualnych Polaków w Wiel-
kiej Brytanii po 2004 roku – wstępne doniesienie badawcze, [w:] Młoda polska emigracja
w UE jako przedmiot badań psychologicznych, socjologicznych i kulturowych, W. Danile-
wicz (red.), EuroEmigranci.PL, Kraków 23–24.IX.2013, http://www.euroemigranci.pl/do-
kumenty/pokonferencyjna/Czubinska_Ganczak.pdf (dostęp: 22.01.2018).
Eade J., Drinkwater S., Garapich M., (2001), Class and Ethnicity – Polish Migrants in London,
CRONEM, http://doc.ukdataservice.ac.uk/doc/6056/mrdoc/pdf/6056uguide.pdf (dostęp:
12.01.2018).
Smoleń A.L., (2013), Migration-related stress and risk of suicidal behaviour among „new” Polish
emigrants in the United Kingdom, http://www.euroemigranci.pl/dokumenty/pokonferen-
cyjna/smolen.pdf (dostęp: 23.01.2018).