Przestrzenno-społeczne zorientowanie pedagogiki społecznej i pracy socjalnej
reprezentuje szczególnie w niemieckiej tradycji, w pewnym też sensie również w polskich
ujęciach pedagogiki środowiskowej, charakterystyczny trend w teorii i praktyce obu
dyscyplin. Wieloznaczność rozumienia pojęcia przestrzeni społecznej związane jest z
różnymi tradycjami, z jakich wyrasta powyższy teorem. Niektóre z nich nawiązują do
kategorii przestrzeni geograficzno-fizycznej, jako swoistej etnografii środowiska życiowego
ludzi, kładąc mocniejsze akcenty na socjologicznych wymiarach, np. na strukturze społecznej
miasta, dzielnicy itp., inne natomiast powiązane są bardziej z psychologicznymi wymiarami
interakcji społecznych w przestrzeni relacji międzyludzkich i ich poznawczo-
konstruktywistycznych ujęć w systemach społecznych.
Przestrzeń społeczna rozumiana jest w obu tradycjach, jako dynamiczna rzeczywistość,
podlegająca przemianom nie tyle z racji na działalność ekspertów, ile w wyniku oddolnych
działań ludzi. Zadanie pedagogiki społecznej i pracy socjalnej polega przede wszystkim na
stymulowaniu zmian w strukturze społecznej przestrzeni. Mogą one dotyczyć różnych
płaszczyzn, np. w strategicznym kierowaniu polityką i zarządzaniem, czy też mogą odnosić
się do poszczególnych obszarów działania, jak praca z przypadkiem, zaangażowanie na rzecz
dzieci i młodzieży, działalność komunalna lub też podkreślają różne paradygmaty typu,
ekonomiczno-produkcyjna skuteczność, społeczna sprawiedliwość, ucząca się organizacja,
względnie też określają koncepcje i metodyczne rozwiązania na płaszczyźnie działalności na
rzecz dobra wspólnego.
środowisko, pedagogika społeczna, praca socjalna, przestrzeń społeczna. -2
Abstract (EN)
The special social orientation of social pedagogy and social work represents especially
in the German tradition, in certain point also in polish understanding of social environment,
characteristic trends in theory and practice of both disciplines. Ambiguity in understanding
the concept of social space is associated with the different traditions of which rises the above
theorem. Some of them relate to the category of geo-physical, as the specific ethnography of
human living environment, with a stronger accent on the social dimensions, for example; the
social structure of the city, district, etc., while others are more related to the psychological
dimensions of social interaction in the area of relationship among people and their
constructive discovery approaches in social systems.
Social space is understood in both traditions as a dynamic reality influenced by a constant
change, not so much because of the activities of the experts, but as a result of the spontaneous
people’s action. The task of social pedagogy and social work is primarily to encourage
changes in social structure. They may relate to different areas, for example; in the strategic
management of politics and administration, or may relate to various areas of action, how to
work with the specific case, engagement for children and youth, community action or
highlight the different paradigms such as economical production efficiency, social justice,
learning organization, and also determine the methodical solutions in activities for common
good.