Niniejszy artykuł analizuje rolę rodziny w procesie resocjalizacji, ze szczególnym uwzględnieniem
znaczenia wsparcia społecznego i bliskich relacji. Resocjalizacja jest rozumiana jako złożony i wielowymiarowy
proces, który nie może opierać się wyłącznie na interwencjach instytucjonalnych, ale musi również obejmować
środowisko rodzinne jednostki. Podkreślono, że jakość relacji rodzinnych istotnie wpływa na skuteczność i
trwałość efektów resocjalizacji. Rodzina funkcjonalna może pełnić rolę ochronną, wspierając reintegrację
społeczną i zmniejszając ryzyko recydywy, podczas gdy rodzina dysfunkcyjna może utrudniać ten proces i
utrwalać negatywne wzorce zachowań. Artykuł podkreśla również potrzebę współpracy między instytucjami
penitencjarnymi, służbami społecznymi i organizacjami pozarządowymi. Wszechstronne podejście, angażujące
zarówno jednostkę, jak i jej rodzinę, jest niezbędne do skutecznej resocjalizacji.
resocjalizacja, rodzina, wsparcie społeczne, readaptacja społeczna 164
Abstract (EN)
This article analyzes the role of the family in the process of social rehabilitation, with particular
emphasis on the importance of social support and close relationships. Social rehabilitation is understood as
a complex and multidimensional process that cannot rely solely on institutional interventions, but must also include
the individual’s family environment. It is emphasized that the quality of family relationships significantly affects
the effectiveness and durability of rehabilitation outcomes. A functional family can play a protective role,
supporting social reintegration and reducing the risk of recidivism, whereas a dysfunctional family may hinder this
process and reinforce negative behavioral patterns. The article also highlights the need for cooperation between
penitentiary institutions, social services, and non-governmental organizations. A comprehensive approach,
involving both the individual and their family, is essential for effective social rehabilitation.
social rehabilitation, family, social support, social reintegration
Jagiellońskiego, Kraków 2002.
2.Bałandynowicz A., Probacja – wielopasmowa teoria resocjalizacji z udziałem społeczeństwa,
„Probacja”, Ministerstwo Sprawiedliwości, Warszawa 2009.
178
3.Barczykowska A., (Nie)obecni – o roli rodziców w procesie resocjalizacji, „Studia
Edukacyjne” 2015, nr 35, s. 275–294.
4.Brenk M., Ośrodki Pomocy Społecznej w systemie polityki społecznej państwa, „Praca
socjalna” 2015, nr 5, Wydawnictwo APS im. Marii Grzegorzewskiej, s. 139–140.
5.Czapów C., Jedlewski S., Pedagogika resocjalizacyjna, PWN, Warszawa 1971.
6.Jordan M., Rodzinne bariery socjalizacji nieletnich, Wydawnictwo Naukowe Akademii
Pedagogicznej, Kraków 2003.
7.Kacprzak A., Kudlińska I., Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki
resocjalizacyjne i ich rodzinami, „Nowa Praca Socjalna”, nr 11, Centrum Rozwoju Zasobów
Ludzkich, Warszawa 2014.
8.Kawula S., Brągiel J., Janke A.W., Pedagogika rodziny, Wydawnictwo Adam Marszałek,
Toruń 2005.
9.Konopczyński M., Metody twórczej resocjalizacji, Wydawnictwo Naukowe PWN SA,
Warszawa 2006.
10.Konopczyński M., Metody twórczej resocjalizacji. Teoria i praktyka wychowawcza, PWN /
Pedagogium, Warszawa 2007 (wznowienia: 2013, 2014).
11.Machel H., Rodzina skazanego jako współuczestnik jego resocjalizacji penitencjarnej,
readaptacji i reintegracji społecznej, „Resocjalizacja Polska” 2014, nr 7, s. 45–56.
12.Majkowski W., Czynniki dezintegracji współczesnej rodziny polskiej. Studium
socjologiczne, Wyd. Księży Sercanów, Kraków 1999.
13.Pytka L., Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne
i metodyczne, APS im. Marii Grzegorzewskiej, Warszawa 2005.
14.Sękowska Z., Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej, WSPS im. Marii Grzegorzewskiej,
Warszawa 1998.
15.Tyszka Z., Socjologia rodziny, PWN, Warszawa 1979.
16.Urban B., Stanik J.M. (red.), Resocjalizacja. Tom I., PWN, Warszawa 2004.
179
17.Wolińska P., Znaczenie instytucji rodziny w życiu osób odbywających karę pozbawienia
wolności w świetle stanu badań socjologicznych, „Rozprawy Społeczne” 2016, nr 2(10),
s. 62– 8.
18.Ziemska M., Postawy rodzicielskie, wyd. II poprawione, Wiedza Powszechna, Warszawa
2009.
Akty prawne
1. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593
z późn. Zm. Art. 110.
2. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593
z późn. Zm, Art. 6 pkt 6.
Strony internetowe
https://probacja.org [dostęp: 20.03.2026 r.]
https://www.eurodesk.pl/organizacje/fundacja-slawek [dostęp: 20.03.2026 r.]
https://fundacjatulipan.pl [dostęp: 20.03.2026 r.]
180