Słowa kluczowe
neuroróżnorodność, indywidualizacja, kod komunikacyjno-językowy
Pełny tekst jest dostępny w PDF.
Dla tego archiwalnego rekordu nie udało się odtworzyć zweryfikowanego streszczenia do warstwy HTML. Pełny tekst pozostaje dostępny w PDF.
Baron-Cohen, S. (2006). Two new theories of autism: hyper-systemising and assortative mating.
Archives Diseases in Childhood, 91, 2–5. DOI: 10.1136/adc.2005.075846.
Baron-Cohen, S. (2015). Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa. Przekł. A. Nowak. Sopot:
Wydawnictwo Smak Słowa.
Baron-Cohen S. (2021). Poszukiwacze wzorów. Autyzm a ludzka wynalazczość. Przekł. A. No-
wak-Młynikowska, Sopot: Wydawnictwo Smak Słowa.
Baron-Cohen, S., Bor, D., Billington, J., Asher, J., Wheelwright, S., Ashwin, C. (2007). Savant
Memory in a Man with Colour Form-Number Synaesthesia and Asperger. Journal of
Consciousness Studies, 14 (9–10), 237–251.
166
Wybrane zagadnienia indywidualizacji pracy z uczniem zdolnym…
Borowska, A. (2021). Mechanizm systematyzujący i hipersystematyzujący osób z autystycznego
spektrum w teorii wynalazczości „jeżeli-i-to” Simona Barona-Cohena – konteksty eduka-
cyjne. Parezja. Forum Młodych Pedagogów Przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN,
16 (2), 30–45. DOI 10.15290/parezja.2021.16.03.
Borowska. A. (2022). Człowiek – Uczeń odmienny neurorozwojowo w przestrzeni pedagogiki to-
warzyszenia. Forum Pedagogiczne, 12/1, 473–493. DOI 10.21697/fp.2022.1.29.
Erlandsson, J., Johannesson, K. (1994). Sexual selection on female size in a marine sna-
il. Littorina littorea: Journal of Experimental Marine Biology and Ecology, 145–157.
doi.org/10.1016/0022-0981(94)90125-2.
Furgał, E. (2023). Autentyczna w spektrum. Jak odnalazłam siebie w spektrum autyzmu. Warsza-
wa: Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
Giroud, F. (1987). Maria Skłodowska-Curie. Przekł. J. Pałęcka. Warszawa: PIW.
Grzegorczykowa, R. (2007). Wstęp do językoznawstwa. Warszawa: PWN.
Izdebski, P., Bąk, A., Żbikowska, K. (2014). Empatyzownie – systematyzowanie. Teoria Simona
Barona Cohena. Studia Psychologica, 14 (1), 5–14.
Ledzińska, M. (2010). Wiedza na temat uczniów zdolnych i jej edukacyjne konsekwencje. W:
A. E. Sękowski, W. Klinkosz (red.). Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii.
Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 63–79.
Lewowicki, T. (1977). Indywidualizacja kształcenia: dydaktyka różnicowa. Warszawa: PWN.
Murdock, J. (2020). Autism: a Function of Neurodiversity? Journal of Human Services: Training,
Research, and Practice, 1–17.
Myers, P., Baron-Cohen, S., Wheelwright, S. (2004). The Exact Mind: An Artist With Asperger
Syndrome. Londyn: Jessica Kingsley Pub.
Nerenberg, J. (2022). Neuroróżnorodne. Jak żyć w świecie skrojonym nie na naszą miarę? Tłum.
K. Byłów. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Ostrolenk, A, Gagnon, D, Boisvert, M., Lemire, O, Dick, S-C, Côté, M-P, Mottron, L (2024).
Enhanced interest in letters and numbers in autistic children. Molecular Autism, 15, 1,
doi. org/10.1186/s13229-024-00606-4.
Pala, J. M. (2020). Piękno-geneza i funkcje. MAZOWSZE Studia Regionalne, 32, 173–180.
DOI: 10.21858/MSR.32.09.
Pang, C. (2022). Jak działają ludzie. Co nauka może nam powiedzieć o życiu, miłości i relacjach.
Przeł. A. Weksej. Warszawa: Grupa Wydawnicza Relacja.
Pisula, E., Płatos, M., Banasiak, A., Danielewicz, D., Gosztyła, T., Podgórska-Jachnik, D., Pysz-
kowska, A., Rumińska, A., Winczura, B. (2024). Neuroróżnorodność na polskich uczel-
niach. Doświadczenia osób studiujących: w spektrum autyzmu, z ADHD i z dysleksją.
Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Sękowski, A. E., Klinkosz, W. (2010). Wprowadzenie. W: A. E. Sękowski, W. Klinkosz (red.).
Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii. Lublin: Towarzystwo Naukowe
KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 9–12.
Silbeman, S. (2017). Neuroplemiona. Dziedzictwo autyzmu i przyszłość neuroróżnorodności. Tłum.
B. Kotarski. Białystok: Vivante.
Silberman, S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologiczne. Białystok:
Wydawnictwo Kobiece.
Tammem, D. (2020). Słowa są jak ptaki, które uczymy śpiewać. O znaczeniach i tajemnicach ję-
zyka. Kraków: Wydawnictwo Copernicus Centrum Press.
Tokarz, M. (2006). Argumentacja. Perswazja. Manipulacja. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne.
167
Agata Borowska
Treffert, Darold A. (2009). The savant syndrome: an extraordinary condition. A synopsis: past, pre-
sent, future. Phil Trans. R. Soc. B, 364, 1351–1354, https://doi.org/10.1098/rstb.2008.0326.
Wood, R. (2022). Edukacja włączająca dzieci autystycznych. Jak sprawić, by dzieci i młodzież
uczyły się i rozwijały w szkołach. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Linia sp. z o. o.
Źródła internetowe
Berne, E. (2007). W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich. Warszawa: PWN.
Dzięgielewska, M. Zaburzenia komunikacji językowej w autyzmie, https://sp4lukow.net/pliki/
plik/zaburzenia-mowy-u-dzieci-z-autyzmem-1585640357.pdf (data dostępu: 20.02.2022).
Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3988403 (data dostępu: 20.02.2022).
Furgał, E. Neuroróżnorodni. Jak zmieniało się myślenie o autyzmie. http:// www.miesiecznik.znak.
com.pl/ewa-furgal-neuroroznorodni-jak-zmienialo-sie-myslenie o-autyzmie/ (data dostę-
pu: 20.02.2024).
Heller, M. https://teologianauki.pl/ (data dostępu: 25.05.2022).
https://sherlockian-sherlock.com/diogenes-club.php (data dostępu: 18.02.2022).
Miller, G. F., http://www.listyznaszegosadu.pl/argument-neuroralznorodnosci-na-rzecz-wolnosci-
slowa (data dostępu: 08.05.2021).
National Geographic, https://www.national-geographic.pl/artykul/albert-einstein-15-rzeczy-
ktorych-o-nim-nie-wiedzieliscie (data dostępu: 25.05.2022).
Sinclair, J.: A note about language and abbreviations,. https://web.archive.org/web/20080606024118/
http://web.syr.edu/~jisincla/language.htm (data dostępu: 09.07.2024).
Sapiofilia, czyli pociąg do umysłu, https://kobieta.onet.pl/sapiofilia-co-to-jest/6mjyz81 (data do-
stępu: 12.07.2024).
Słownik-pojęć, https://mikroporady.pl/slownik-pojec/specjalizacja (data dostępu: 30.06.2024).
Merriam Webster, https://www.merriam-webster.com/wordplay/what-does-sapiophile-mean
(data dostępu: 05.07.2024).
Staniaszek, K. http://www.autyzm.wroclaw.pl/images/art_img/sensoryzmy.pdf (data dostępu:
20.02.2022).
Warszawa, A. (2024). Czym jest neurorożnorodność? Kto to jest osoba neurodywergentna…?
https://www.kulawawarszawa.pl/czym-jest-neuroroznorodnosc-kto-to-jest-osoba-
neurodywergentna/ (data dostępu: 06.01.2025).
Zakrzewska, A. (2018). Neurobiologia zespołu sawanta. https://ruj.uj.edu.pl/entities/publicatio-
n/97f0e7cd-5fe7-4787-8abf-104066296bb8 (data dostępu: 06.01.2015).
Archives Diseases in Childhood, 91, 2–5. DOI: 10.1136/adc.2005.075846.
Baron-Cohen, S. (2015). Teoria zła. O empatii i genezie okrucieństwa. Przekł. A. Nowak. Sopot:
Wydawnictwo Smak Słowa.
Baron-Cohen S. (2021). Poszukiwacze wzorów. Autyzm a ludzka wynalazczość. Przekł. A. No-
wak-Młynikowska, Sopot: Wydawnictwo Smak Słowa.
Baron-Cohen, S., Bor, D., Billington, J., Asher, J., Wheelwright, S., Ashwin, C. (2007). Savant
Memory in a Man with Colour Form-Number Synaesthesia and Asperger. Journal of
Consciousness Studies, 14 (9–10), 237–251.
166
Wybrane zagadnienia indywidualizacji pracy z uczniem zdolnym…
Borowska, A. (2021). Mechanizm systematyzujący i hipersystematyzujący osób z autystycznego
spektrum w teorii wynalazczości „jeżeli-i-to” Simona Barona-Cohena – konteksty eduka-
cyjne. Parezja. Forum Młodych Pedagogów Przy Komitecie Nauk Pedagogicznych PAN,
16 (2), 30–45. DOI 10.15290/parezja.2021.16.03.
Borowska. A. (2022). Człowiek – Uczeń odmienny neurorozwojowo w przestrzeni pedagogiki to-
warzyszenia. Forum Pedagogiczne, 12/1, 473–493. DOI 10.21697/fp.2022.1.29.
Erlandsson, J., Johannesson, K. (1994). Sexual selection on female size in a marine sna-
il. Littorina littorea: Journal of Experimental Marine Biology and Ecology, 145–157.
doi.org/10.1016/0022-0981(94)90125-2.
Furgał, E. (2023). Autentyczna w spektrum. Jak odnalazłam siebie w spektrum autyzmu. Warsza-
wa: Grupa Wydawnicza Foksal Sp. z o.o.
Giroud, F. (1987). Maria Skłodowska-Curie. Przekł. J. Pałęcka. Warszawa: PIW.
Grzegorczykowa, R. (2007). Wstęp do językoznawstwa. Warszawa: PWN.
Izdebski, P., Bąk, A., Żbikowska, K. (2014). Empatyzownie – systematyzowanie. Teoria Simona
Barona Cohena. Studia Psychologica, 14 (1), 5–14.
Ledzińska, M. (2010). Wiedza na temat uczniów zdolnych i jej edukacyjne konsekwencje. W:
A. E. Sękowski, W. Klinkosz (red.). Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii.
Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 63–79.
Lewowicki, T. (1977). Indywidualizacja kształcenia: dydaktyka różnicowa. Warszawa: PWN.
Murdock, J. (2020). Autism: a Function of Neurodiversity? Journal of Human Services: Training,
Research, and Practice, 1–17.
Myers, P., Baron-Cohen, S., Wheelwright, S. (2004). The Exact Mind: An Artist With Asperger
Syndrome. Londyn: Jessica Kingsley Pub.
Nerenberg, J. (2022). Neuroróżnorodne. Jak żyć w świecie skrojonym nie na naszą miarę? Tłum.
K. Byłów. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Ostrolenk, A, Gagnon, D, Boisvert, M., Lemire, O, Dick, S-C, Côté, M-P, Mottron, L (2024).
Enhanced interest in letters and numbers in autistic children. Molecular Autism, 15, 1,
doi. org/10.1186/s13229-024-00606-4.
Pala, J. M. (2020). Piękno-geneza i funkcje. MAZOWSZE Studia Regionalne, 32, 173–180.
DOI: 10.21858/MSR.32.09.
Pang, C. (2022). Jak działają ludzie. Co nauka może nam powiedzieć o życiu, miłości i relacjach.
Przeł. A. Weksej. Warszawa: Grupa Wydawnicza Relacja.
Pisula, E., Płatos, M., Banasiak, A., Danielewicz, D., Gosztyła, T., Podgórska-Jachnik, D., Pysz-
kowska, A., Rumińska, A., Winczura, B. (2024). Neuroróżnorodność na polskich uczel-
niach. Doświadczenia osób studiujących: w spektrum autyzmu, z ADHD i z dysleksją.
Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
Sękowski, A. E., Klinkosz, W. (2010). Wprowadzenie. W: A. E. Sękowski, W. Klinkosz (red.).
Zdolności człowieka w ujęciu współczesnej psychologii. Lublin: Towarzystwo Naukowe
KUL, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, 9–12.
Silbeman, S. (2017). Neuroplemiona. Dziedzictwo autyzmu i przyszłość neuroróżnorodności. Tłum.
B. Kotarski. Białystok: Vivante.
Silberman, S. (2021). Autyzm. Historia geniuszu natury i różnorodności neurologiczne. Białystok:
Wydawnictwo Kobiece.
Tammem, D. (2020). Słowa są jak ptaki, które uczymy śpiewać. O znaczeniach i tajemnicach ję-
zyka. Kraków: Wydawnictwo Copernicus Centrum Press.
Tokarz, M. (2006). Argumentacja. Perswazja. Manipulacja. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo
Psychologiczne.
167
Agata Borowska
Treffert, Darold A. (2009). The savant syndrome: an extraordinary condition. A synopsis: past, pre-
sent, future. Phil Trans. R. Soc. B, 364, 1351–1354, https://doi.org/10.1098/rstb.2008.0326.
Wood, R. (2022). Edukacja włączająca dzieci autystycznych. Jak sprawić, by dzieci i młodzież
uczyły się i rozwijały w szkołach. Ożarów Mazowiecki: Wydawnictwo Linia sp. z o. o.
Źródła internetowe
Berne, E. (2007). W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich. Warszawa: PWN.
Dzięgielewska, M. Zaburzenia komunikacji językowej w autyzmie, https://sp4lukow.net/pliki/
plik/zaburzenia-mowy-u-dzieci-z-autyzmem-1585640357.pdf (data dostępu: 20.02.2022).
Encyklopedia PWN, https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;3988403 (data dostępu: 20.02.2022).
Furgał, E. Neuroróżnorodni. Jak zmieniało się myślenie o autyzmie. http:// www.miesiecznik.znak.
com.pl/ewa-furgal-neuroroznorodni-jak-zmienialo-sie-myslenie o-autyzmie/ (data dostę-
pu: 20.02.2024).
Heller, M. https://teologianauki.pl/ (data dostępu: 25.05.2022).
https://sherlockian-sherlock.com/diogenes-club.php (data dostępu: 18.02.2022).
Miller, G. F., http://www.listyznaszegosadu.pl/argument-neuroralznorodnosci-na-rzecz-wolnosci-
slowa (data dostępu: 08.05.2021).
National Geographic, https://www.national-geographic.pl/artykul/albert-einstein-15-rzeczy-
ktorych-o-nim-nie-wiedzieliscie (data dostępu: 25.05.2022).
Sinclair, J.: A note about language and abbreviations,. https://web.archive.org/web/20080606024118/
http://web.syr.edu/~jisincla/language.htm (data dostępu: 09.07.2024).
Sapiofilia, czyli pociąg do umysłu, https://kobieta.onet.pl/sapiofilia-co-to-jest/6mjyz81 (data do-
stępu: 12.07.2024).
Słownik-pojęć, https://mikroporady.pl/slownik-pojec/specjalizacja (data dostępu: 30.06.2024).
Merriam Webster, https://www.merriam-webster.com/wordplay/what-does-sapiophile-mean
(data dostępu: 05.07.2024).
Staniaszek, K. http://www.autyzm.wroclaw.pl/images/art_img/sensoryzmy.pdf (data dostępu:
20.02.2022).
Warszawa, A. (2024). Czym jest neurorożnorodność? Kto to jest osoba neurodywergentna…?
https://www.kulawawarszawa.pl/czym-jest-neuroroznorodnosc-kto-to-jest-osoba-
neurodywergentna/ (data dostępu: 06.01.2025).
Zakrzewska, A. (2018). Neurobiologia zespołu sawanta. https://ruj.uj.edu.pl/entities/publicatio-
n/97f0e7cd-5fe7-4787-8abf-104066296bb8 (data dostępu: 06.01.2015).