Artykuł dotyczy możliwości społecznego przekształcania rzeczywistości poprzez
(współ)tworzenia przedsięwzięć łączących intencjonalne działania wychowawcze z
wpływami spontanicznymi. Autor poszukuje odpowiedzi na pytania: Jak animować
rozwiązania systemowe w oparciu o mikronarracje tworzone w lokalnych działaniach osób,
grup i społeczności lub odwrotnie? Jak łączyć pedagogiczną praktykę z poszukiwaniami
teoretycznymi? Czy dla osiągnięcia realnego oddziaływania pedagogika społeczna powinna
zawierać sojusze z polityką społeczną? Wymienione zagadnienia zostały przedstawione nie
formie analizy teoretycznej, lecz poprzez przedstawienie etapów wieloletniej „podróży
pedagogicznej” w latach 1994-2011 oraz zamierzeń planowanych do 2014 r., które tworzą
zintegrowany proces „badania w działaniu” zogniskowany wokół idei edukacji
środowiskowej. Z tej podróży stopniowo wyłania się nowy – zdaniem autora -
kierunek/paradygmat uprawiania pedagogiki społecznej określony w tytule jako pedagogika
laboratorium społecznego.
laboratorium społeczne, partycypacyjne badania w działaniu, animacja społeczna, edukacja środowiskowa, pedagogia. -2
Abstract (EN)
The article concerns the possibility of transforming the reality socially, through co-
ventures that bind intentional educational action with spontaneous influence. The Author
seeks answers to following questions: How to animate comprehensive solutions based on
micro-narrations created by local activities of persons, groups, communities and vice versa?
How to link pedagogical practice with theoretical research? Should social pedagogy enter
into alliances with social policy for the sake of real impact? The issues mentioned above were
presented not as a theoretical analysis but as a presentation of stages in a long-term
“pedagogic journey” that lasted from 1994 to 2011, as well as of the objectives planned till
2014 that shall form an integrated process of “action research” focused around the idea of
community education. According to the Author, from this journey gradually emerges a
direction/a paradigm of practicing social pedagogy, described in the title as the pedagogy of a
social laboratory.