Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny. Rozważania teoretyczne dotyczą
dziecka z rodziny alkoholowej w przeglądzie badań. Rozpoczęto je od wyjaśnienia terminu
rodzina alkoholowa (dysfunkcjonalna), charakterystyki rodzin dotkniętych alkoholizmem
oraz form pomocy udzielanej dzieciom z rodzin alkoholowych.
Część empiryczna dotyczy funkcjonowania dziecka z rodziny alkoholowej w szkole. Celem
badań własnych było zapoznanie się ze specyfiką funkcjonowania rodzin alkoholowych oraz
sytuacją szkolną dzieci-uczniów klas IV-VI pochodzących z tego typu rodzin (z liczby 199
wszystkich badanych uczniów wyłoniono 32 osobowa grupę). Pytano ich m.in. o wyniki w
nauce, oceny z zachowania, aktywność na lekcjach, zainteresowania, stosunek do
rówieśników. Badania przeprowadzane zostały w 2009 roku w 3 wybranych szkołach
podstawowych na terenie Kielc. Metoda badań to sondaż diagnostyczny w ramach którego
wykorzystano autorską ankietę dla uczniów i wywiad z pedagogami szkolnymi pracującymi
w tych szkołach.
Otrzymane wyniki badań dowodzą, że obraz dzieci w rodzinie i szkole nie przedstawia się
korzystnie. Wnioski z badań są zbieżne z tymi w literaturze przedmiotu. Dzieci alkoholików
ukazują wiele uzewnętrznionych problemów (m.in. zaburzenia zachowania, agresywność) a
także uwewnętrznionych (m.in. niskie poczucie własności wartości), liczne społeczne i
interdyscyplinarne trudności. Mają problemy w nauce, osiągają niższe oceny.
dziecko, rodzina alkoholowa, sytuacja szkolna, formy pomocy dziecku. -2
Abstract (EN)
This article involves theoretical and empirical approach to the issue of children raised
in alcoholic families. Theoretical part of the study discusses the research findings concerning
family situation and begins with clarification of the term alcoholic (dysfunctional) family.
Then, the author describes profiles of families affected by alcoholism, as well as forms of
support for children of alcohol-addicted parents. Empirical part of the article reviews
problems related to school performance. The aim of the author’s research was to discover
conditions of alcoholic families and school performance of 3rd-5th-years students coming
from such families (of the total number 199 students surveyed, a group of 32 was specified).
The respondents were inquired into school results and conduct, involvement in lessons, their
interests and attitude towards their peers. The research was conducted in 2009, in 3 primary
schools in Kielce. During the research a method of survey was applied based on the author’s
questionnaire form addressed to the students. Moreover, psychologists employed in these
schools were interviewed. The research findings prove poor condition of children from
alcohol-affected families. The conclusions coincide with those presented in specialist
literature. Children of alcoholic parents display numerous visible problems (e.g. inappropriate
behaviour, aggression), as well as hidden ones (e.g. low self-esteem); they manifest social
and interdisciplinary difficulties. They also have learning difficulties and receive poor marks
at school.